Napisane przez: annajamaica | Sierpień 10, 2012

Dlaczego Jamajczycy tak szybko biegają

No właśnie, dlaczego?

Na to pytanie wielu próbuje odpowiedzieć od 2008 roku, od Olimpiady w Pekinie. Wtedy to Usain Bolt pobił rekord świata po raz pierwszy. Dziennikarze CNN, BBC oraz lokalnej prasy starali się dociec źródła fenomenu szybkich Jamajczyków.
Wydaje się, że każdy ma jakąś teorię albo teorie, nawet mój były przełożony, który na ten temat napisał nawet niedawno książkę, pod tym samym tytułem.

Skoro on może, a ze sportem on mi się nie kojarzy, (aczkolwiek aż tak go nie znam, żeby tego nie wykluczyć) – to ja też piszę – niniejszy artykuł, w którym przedstawię kilka teorii jakie krążą wokół tematu.

1. Stopy

Od biegania na bosaka wyrabiają się podobno jakieś tam mięśnie czy ścięgna. No a każdy tu prawie na jakimś etapie swojego życia ganiał na boso – czytaj: w dzieciństwie.
Gdy usłyszałam o tej teorii podczas oglądania kolejnego BBCowego dokumentu o jamajskich sprinterach, o mało się nie zakrztusiłam. Bo od razu przypomniały mi się twierdzenia mojego męża podane z najwyższą powagą i rozbudowaną argumentacją, że jego wielkie i płaskie stopy to powód jego sprinterskiego talentu, którego notabene nigdy nie było mi dane zobaczyć. Tego jak mknie jak ‘błyskawica’, a ja niewierny Tomasz jestem.
Tylko słucham jak mi udowadnia, że gruba i płaska podeszwa zapewnia świetną przyczepność. A niby jakie to ma przełożenie na prędkość? Tiaaaaa….. a ja go jeszcze podpuszczam, żeby bardziej zmyślał. Ubaw nie z tej ziemi.
Małżonek mówi: ‘no zobacz, spójrz tylko na stopy Usaina, jakie są wielkie. I na pewno są płaskie, bo prawie każdy Jamajczyk ma płaskostopie, dlatego taki szybki jest’  🙂

zdjęcie pobrano z BBC sport

Rozmiar stopy Usaina jest proporcjonalny do jego wzrostu. A czy Usain ma płaskie stopy nie wiem, na zdjęciu uwagę zwracają raczej jego paznokcie, łomatko. A o samym mistrzu napiszę kiedyś.

2. Wiejskie życie

Tak się składa, że zdecydowana większość jamajskich sportowców pochodzi z terenów wiejskich ( Melainie Walker i Shelly-Ann Fraser-Pryce pochodzą z kingstońskich gett). Co to oznacza? A no dużo chodzenia, często z górki pod górkę, dużo zabawy na świeżym powietrzu, pomaganie rodzicom w pracach domowych/ polowych. Stąd kolejna teoria, że taka zaprawa od najmłodszych lat……tak, wyrabia mięśnie.
Usain Bolt, Warren Weir i chyba też Veronica C-B pochodzą z regionu zwanego Trelawny; Yohan Blake pochodzi z Montego Bay. To rejony pagórkowate.

gdzieś w St.Ann. w drodze do Nine Miles

3. Dieta

Receptą na jamajski sukces jest spożywanie rosnących tu bulw zwanych yam (po polsku to bodajze pochrzyn, co za nazwa) a także konsumpcja zielonych bananów. Ma się rozumieć po uprzednim ugotowaniu. Yam to sporych rozmiarów maczugowata bulwa. Smakiem przypomina trochę ziemniaka. Pochodzenie: Afryka Zachodnia.

Gotowany yam i gotowane zielone banany to częste składniki jamajskiego śniadania. Bogate w skrobię dają dużo energii.
No właśnie, wg hipotezy niejakiego prof.Morrisona z UTech w Kingston, w yamie jest jakiś naturalny anabolik, który dostarczany organizmowi od najmłodszych lat, daje w odpowiednich warunkach naturalnego ‘kopa’. A zielone banany, o ile dobrze pana profesora zrozumiałam, mają pomagać w szybkiej regeneracji mięśni po wysiłku.
Ja tam nie wiem, ale jak się najje yamu i bananów, to raczej spać się chce od tylu węglowodanów. I brzuchy i tyłki rosną.
( dieta dawnych niewolników, którzy potrzebowali dużo energii do pracy w upale na polach trzciny cukrowej)

Przykład jamajskiego śniadania. Duszona wątróbka, gotowany banan, mączna kluska, dasheen i chyba słodki ziemniak.

Idąc za teorią pana profesora możnaby zadać sobie pytanie dlaczego kraje afrykańskie, gdzie yam też jest składnikiem diety, nie mają tylu i takich sprinterskich gwiazd.
Jedyne co spożycie yamu im daje to zwiększone ryzyko rozwoju chorób kobiecych ( włókniak czy cuś, po angielsku to ‘fibroids’ – też ‘popularny’ na Jamajce) oraz zwiększona liczba narodzin bliźniąt.
Tym sposobem dochodzimy do kolejnej teorii.

4. Geny

I tu znowu przytoczę pana profesora. Teoretyzuje, że anatomia rasy czarnej pozwala na rozwijanie szybszych prędkości. I tu znowu pojawia się pytanie, to dlaczego tak mało sprinterów jest z krajów Afryki.
http://www.jamaicaobserver.com/sport/Prof-Morrison-tells-why-Jamaicans-run-so-fast_9306187
Krążą też pogłoski o jakimś ‘szybkim mięśniu’. Jakoś te teorie mnie nie przekonują.

Przekonuje mnie za to twierdzenie mojego męża, pomijam żarty o wielkiej stopie. Twierdzenie to usłyszałam również niedawno oglądając dokument nt. sprinterów. Padło ono z ust trenera Francuza Christophe’a Lemaitre’a- jedynego białego sprintera z sukcesami. Ok, ok, już mówię co to za twierdzenie. Nienaturalna selekcja.
Pewnie nie ja jedna zauważyłam kto przeważnie jest w finałach sprinterskich. USA i wysepki karaibskie: Jamajka, Trynidad & Tobago, Bahamy, Antigua, St.Kitts & Nevis, Barbados. To potomkowie niewolników. A morderczy rejs przez Atlantyk przetrwać mogły tylko najsilniejsze jednostki. Ponadto, to słyszałam tu kilkakrotnie ale nie wiem na ile to prawda, na Jamajkę trafiali najkrąbrniejsi osobnicy. Podobno dlatego, że na Jamajce byli najbiedniejsi plantatorzy w ‘okolicy’, byli ostatnimi w kolejce.

5. Kultura

Lekka atletyka to część jamajskiej kultury. Już od najmłodszych lat dzieci uczy się współzawodnictwa, dążenia do polepszenia swoich wyników. Dzień sportu organizuje się już w przedszkolach.

Co roku odbywają się mistrzostwa szkół, zarówno podstawowych jak i średnich. Łowcy talentów polują już na potencjalne gwiazdy podczas zmagań szkół podstawowych. Jeśli takowy zauważą, kierują się do rodziców i szkolnego trenera młodego talentu.

Co to oznacza? Możliwość nauki i treningu w jednej z dobrych szkół stolicy np. Takie dziecko objęte jest opieką. Jeśli wiąże się to z przenosinami np z terenu wiejskiego do miasta, takiemu dziecku znajduje się dobrą rodzinę, która będzie się tym dzieckiem opiekować na czas nauki. Coś podobnego miało miejsce w przypadku Usaina, tyle że po szkole średniej. Obecnie cały proces programu treningowego zaczyna się wcześniej.

Mistrzostwa szkół średnich co roku przyciągają masę kibiców. Każdego dnia podczas zmagań sportowych, młodzi zawodnicy występują przy pełniutkim stadionie. Bardzo wcześnie w swojej sportowej karierze uczą się radzić sobie ze stresem jaki towarzyszy występom przed głośną i rozemocjonowaną publicznością. Uczą się wygrywać, przegrywać i udzielać wywiadów. Oswajają się z kamerami i dziennikarzami.
Jamajscy sprinterzy cieszą się tu statusem bohaterów narodowych.
Ich występami żyje cały kraj.

Podczas londyńskich kobiecych i męskich finałów na 100 i 200 metrów cały kraj zamarł. Kto tylko mógł na ten moment przerywał pracę. Po wygranych biegach zapanowała totalna euforia. A po wygranej biegu na 200m wszędzie dało się słyszeć skandowane ‘one- two-tree’ 🙂

O, co jeszcze  tu się robi w ramach szalonego świętowania wygranej- to przeważnie w gettach- wali się pokrywkami od garnków 🙂  Ja tu mam niedaleko domu takie mini getto, więc wiem co mówię. 🙂

ja: wow, jeden, dwa, trzy. Niesamowite.
mąż: no widzisz, a to wszystko dzięki płaskim stopom.
ja: ha, też mi coś. ty wiesz,  polska sztafeta 4×100 na zmianach jest szybsza od jamajskiej o 1,5 sekundy?
mąż: ha, ha, ha, haaaaa. nam wystarczy, że się tylko pojawimy jooooł……ja to byłbym szybki jak Usain, gdyby nie kontuzja w młodości…
ja: oo?….ah, no tak, pamiętam….kontuzja taaaa, ta wyimaginowana….

Reklamy

Responses

  1. Dobre ^^

  2. witam serdecznie widziałam Pani wypowiedz w TVN -teraz poczytałam bloga pozdrawiam z zachodniej Polski

    • witam na blogu. ciieszę się że tu do mnie zajrzałaś.
      Pozdrawiam z upalnej Jamajki.

  3. Pani Aniu, bardzo ciekawie Pani pisze bloga. Cieszę się , że mamy bliskiego i nieformalnego ambasadora :-), który przybliża nam życie na Jamajce. Jeszcze raz pozdrawiam KK.

    • Dziękuję za miłe słowa. Proszę tu do mnie zaglądać 🙂

  4. Co do genów, to w koszykówce też panuje przeświadczenie, że biali nie potrafią skakać i to się rzeczywiście sprawdza – ludziom rasy czarnej dużo łatwiej osiągnąć wysoki wyskok.

  5. Tłumaczenia szybkiego biegu jest zależne od tego jakiej narodowości jest tlumacz. Tu w Irlandii, gdzie wszyscy oszaleli na punkcie Katie Taylor (zdobyła zloty medal w boksie kobiecym), powstał kawał: dlaczego Bolt tak szybko pobiegł? Bo usłyszał, że Katie jest na stadionie… 🙂 Pozdrawiam

    • Hahaha, dobre!! Muszę to tutaj sprzedać 🙂

  6. Swietny blog, lekko I przyjemnie sie czyta xxx

  7. fajne porównanie 😉

  8. Znowu czytam tego bloga, zbyt fajny jest aby go pominąć.

  9. @ Ginger
    niezła fota, i …prowda 🙂

  10. paznokcie biegacza… eh, ja odkąd zaczęłam biegać musiałam zacząć malować paznokcie, bo są sine 😦 Cóż, Jamajczycy są świetni w krótkich biegach, natomiast goście z Afryki zwykle wygrywają maratony. Nie pamiętam, kiedy maraton warszawski na przykład, wygrał facet, który by nie pochodził z Kenii czy Nigerii. Ponoć to sprawa jakichś innych włókien mięśniowych. Poza tym, to, że trenuje się dzieci od małego. A u nas obecnie co trzecie dziecko ma zwolnienie z wf-u.

    • Tak, trening od najmłodszych lat daje wyniki. W Polsce nie słyszałam o jakimś konkretnym programie, który wdrażałby dzieci, łowił talenty i potem je pielęgnował. Tu tak jest.
      Sprinterzy tu mają status prawie bohaterów narodowych.

  11. Co za bzdurny artykuł. Trening, trening i jeszcze raz trening pod okiem doświadczonych mistrzów tej dyscypliny. Mój ojciec jamajczyk uprawiał lekkoatletykę od podstawówki po studia. Tyle w temacie.

    • Artykuł ten nigdy nie pretendował do rangi eksperckiego, a jedynie z lekkim przymrużeniem oka przybliżyć miał różne teorie jakie krążą na temat.
      Oczywiście, że bez ciężkiej i systematycznej pracy (pod okiem szkoleniowca) nawet największy talent na nic się zda.
      Jeśli mowa o talencie, to najpierw trzeba go wyłowić, a temu wg. mnie sprzyjają programy sportowe w jamajskich szkołach. Na popularność lekkiej atletyki wpływ ma również ogólnonarodowa specyficzna atmosfera wokół tego sportu (nie wiem gdzie indziej na świecie międzyszkolne mistrzostwa atletyczne mają taką rangę jak na Jamajce.)
      (teoria o nienaturalnej selekcji, jakkolwiek kontrowersyjna, do mnie poniekąd przemawia)


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Kategorie

%d blogerów lubi to: