Napisane przez: annajamaica | Maj 1, 2012

Jamaican Patois – Lekcja nr 2. Wymowa.

WYMOWA
Zacznę od zagadnień, które do dnia dzisiejszego dezorientują mnie i moich rozmówców.

1. Spółgłoska ‘H’

Pamiętamy z lekcji nr1, że bazą są w głównej mierze wyrazy angielskie. Język dominujący dostarcza słownictwo (angielski) a podrzędny struktury gramatyczne (języki afrykańskie).

Z jakiejś dziwnej przyczyny w patois ‘h’ jest ruchome. W angielskich wyrazach, jakie funkcjonują w patois i w których ‘h’ nie słychać, wymawia się je. I odwrotnie, tam gdzie ‘h’ jest- omija się go.

Prowadzi to czasem do śmiesznych nieporozumień, jak w moim przypadku. Oto przykład:
Na imię mam Anna, ale często tu na mnie wołają Hanna.
Jeśli dziewczyna ma na imię Hanna, …..tak, zgadza się, wtedy w wymowie będzie Anna.

Dodaje się ‘h’(w wymowie oczywiście) aby uwydatnić, podkreślić znaczenie wyrazu.
hexpensive- jeśli coś jest naprawdę bardzo drogie.
hignorant – jeśli ktoś jest prawdziwym ignorantem
Albo poprostu, przed samotną samogłoskę dodajemy ‘h’, a tam gdzie już pierwotnie jest, odejmujemy. A zatem, kilka przykładów kiedy:
– dodajemy ‘h’ w:
hear- ucho
hAnna
hour
dishonest
hAmerica
hanimal

– odejmujemy ‘h’ w:
(h)ospital – szpital
(h)ungry- głodny
(h)usband – mąż
(h)ave – mieć
(h)im- on, jemu
(h)ello
(h)appen

2. Samogłoska ‘O’
Burzymy kolejne fundamenty języka angielskiego. Tam gdzie w wymowie słychać ‘a’, w jamajskim angielskim i/lub patois słychać ‘o’. Podaje przykłady:
angielski:           wymowa w patois:
– money              [ mony]
– husband           [osbaond]
– hungry              [ongry]
– fun                     [fon]
– cup                   [cop]
– bus                   [bos]
– much                [mocz]
– up                     [op]
A oto słowo które, gdy go wymawiam sprawia, że moim rozmówcom pojawiają się na czole zmarszczki- te od myślenia. Zastanawiają się o co mi chodzi. A chodzi o wyraz: boss [baas]. Ja wciąż wymawiam go ‘boss’, słysząc to ludzie myślą, że chodzi mi o autobus.
bus to bos, a boss to baas… zakręcone
Żeby jeszcze bardziej zagmatwać.  W patois, a czasem i standardowym jamajskim angielskim, występuje odwrotność w wymowie tzw dyftongów, czyli zlepek takich jak: ej, oł. Najlepiej podam przykład.
angielski wyraz:    wymowa:    wymowa w patois:
road                          rd              rłod
goat                          gt              głot
baby                         bejbi            bjebi
same                        sejm             sjem
way                           łej                łje
Jamaica                   dżamejka    dżomjeka
phone                      fn              fłon
oraz wyraz ask, w wersji jamajskiej brzmi następująco: aks, a wyraz film – flim.
Dalej mamy, w podanych niżej wyrazach:
I) ‘t’ – przechodzi w ‘k’:
wyraz angielski:    wymowa jamajska:
kettle                         kekl
little                            likl
bottle                         bokl
II) ‘d’- przechodzi w ‘g’:
wyraz angielski:    wymowa jamajska:
model                        mogl
candle                       kjangl
puddle                      pugl
Większość wyrazów angielskich rozpoczynających się od  ‘ca’ wymawiamy ‘kja’  oraz ‚ga’ wymawiamy ‚gja’. Na przykład:
wyraz angielski:    wymowa jamajska:
can                             kjan
car                              kjar
cat                              kjat
candle                       kjangl
cash                           kjasz
card                           kjaad
Garvey                      gjarvy
garbage                     gjarbydż
gal                              gjal
Końcówki wyrazów: – tion, – ssion. W wymowie słychać twardo ‚szon’
nation – nejszon
situation – sytułejszon
station – stejszon
commission – komiszon
Charakterystyczna jamajska wymowa kilku wyrazów:
  • question – w wymowie słychać literę ‚T’, a nie jak w znanych akcentach języka angielskiego ‚kłeszczyn’. W jamajskiej wersji mamy ‚kłestion’
  • cucumber – (ogórek) W wymowie brytyjskiej słowo to brzmi ‚ kjukamba’. W wersji jamajskiej: ‚kukumba’
  • basically – (zasadniczo) W wymowie brytyjskiej mamy: ‚bejsikly’. A w wersji jamajskiej słychać wszystkie sylaby: ‚bej-si-ka-ly’
10 często używanych wyrazów.
bway [błaj] – chłopiec
mash up [masz op] – zepsuć, rozbić
gal [gjal] – dziewczyna
link up [link op] – skontaktowac się, zdzwonić itd
uman [uman] – kobieta
vex [wex] – zdenerwowany/ wkurzony
pikney [pikny] – dziecko
wata [łata] – woda
nyam [ńjam] – jeść
jook [dżuk]– dźgnąć ( także w sensie seksualnym)
Kilka wyrażeń:
1.
wersja poprawna:  
be quiet, woman
wersja patois:
tap di nais, uman- [tap dy najz uman]
polskie tłumaczenie:
cicho, kobieto
2.
wersja poprawna:I’m tired of him
wersja patois:
mi taiad a im – [mi tajad a im]
polskie tłumaczenie:
mam go dosyć
3.
wersja poprawna:what do you want?
wersja patois:
a wah yah waan? [a ła ja łaan]
polskie tłumaczenie:
co/czego chcesz?
4.
wersja poprawna:I want that bottle over there.
wersja patois: mi waan dat bokkle ova deh so. – [mi łaan dat bokl owa de so]
polskie tłumaczenie: chcę tamtą butelkę o tam.
Reklamy

Responses

  1. Świetne są te artykuły o Patois ;). Można przyswoić wiele wyrażeń. Można prosić o więcej takich lekcji? 😉

  2. Świetny blog! Pozdrawiam

  3. Może to nieme „h” jest zaczerpnięte z języka hiszpańskiego z czasów okupacji? 😉

    • Bardzo możliwe.

      Słyszałam też o dialekcie szkockim, w którym pomijano h. (Niedawno ostatnia osoba znająca ten dialekt zmarla.)
      a na Jamajce sporo było osadników ze Szkocji.

  4. Świetne posty!!
    Mam nadzieję, że takich lekcji zrobisz więcej ! 🙂 Kocham Jamajkę, ale patois jest dla mnie po prostu nie do przeskoczenia 😀 A tutaj wszystko pięknie tłumaczysz, jest i znaczenie angielskie i polskie oraz wymowa – Genialnie! 😀
    Mam przyjaciół na Jamajce i aż się doczekać nie mogę, kiedy przy następnym spotkaniu pochwalę się kilkoma zwrotami, haha.
    Pozdrawiam 🙂

    • Witaj!!
      Będą lekcje i inne posty, tylko kurcze już czekam i czekam na nową stronę, którą mi robi super zapracowany Szanowny Małżonek, niby ma być bardziej z duchem czasu.

      Bardzo się cieszę, że lekcje są klarowne. I jasne, zasuń patois, będą się cieszyć:-)


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Kategorie

%d blogerów lubi to: